Cząsteczka dioksyny
	Zdjęcie 1 / 4	>>

Gazy odlotowe powstałe w procesie spalania

Nie wszystkie gazy wchodzące w skład mieszaniny wylotowej po spalaniu odpadów mają duże objętości. Związki wchodzące w jej skład mają różne właściwości. Prawo Unii Europejskiej określa limity ilości poszczególnych substancji emitowanych z komina spalarni tak, aby nie zagrażały one zdrowiu oraz życiu ludzi i innych organizmów żywych.

Spalarnie odpadów zainstalowane mają systemy ciągłego monitoringu emisji gazów odlotowych. Pomiary robione są co pół godziny oraz z otrzymanych wartości ustalane są artości średnie dobowe. Jeżeli wartości przekroczą obowiązujące poziomy emisji instalacja musi zostać zamknięta.

Poniżej znajduje się opis:

• przedstawianego związku chemicznego oraz jego aktywność w zależności od temperatury,
• źróda zanieczyszczeń,
• wpływu związku chemicznego na zdrowie organizmów żywych,

Najbardziej rozpowszechnione gazy odlotowe powstałe po spaleniu.

Substancja	Powstanie, wpływ na zdrowie organizmów żywych
Dioksyny oraz furany	Proces powstawania Dioksyny formują sie pomiędzy 2 pierścieniami benzenu, z udziałem jednego lub dwóch atomów tlenu i chloru. Połączenie z jednym atomem tlenu: PCDF (polychlorodibenzofurane) Połączenie z dwoma atomami tlenu: PCDD (polychlorodibenzodioksyny) Jeżeli temperatura reakcji jest wystarczająco wysoka min. 850 C, dioksyny ulegają rozpadowi. Mogą powstać ponownie przy obniżeniu temperatury do 200 - 400 C oraz przy występowaniu chloru w gazach. Główne źródło zanieczyszczeń Dioksyny i furany głównie powstają piecach oraz systemach grzewczych opartych na spalaniu paliw konwencjonalnych lub drewna. Powstają także w spalarniach odpadów, w przemyśle nieżelaznycm oraz w piecach opalanych drewnem. Dioksyny oraz furany dostają się do organizmów ludzkich z pokarmem jak: tłuszcz rybi oraz zwierząecy, mleko oraz jego produkty,  itp. Rezultaty otrzymane podczas przeprowadzonego biomonitoringu człowieka (tabela 1) wykonanego w różnych częściach geograficznych Belgii pokazuje, że w organizmach ludzkich zawsze obecny jest stały poziom dioksyn i furanów. Nie można jednak jednoznacznie określić, co jest przyczyną różnic.  tabela 1 : Dioksyny i furany (pg Calux TEQ/g tłuszczu) w organizmach ludzkich Strefa portowa Miasto Strefa rolna Strefa drzew owocowych Strefa wokół spalarni odpadów komunalnych 18,5 21,2 21,0 21,6 20,7 Oddziływanie na zdrowie ludzi Dioksyny należą do związków silnie kancerogennych. Zakłócają prawidłowe funkcjonowanie hormonów w organizmie oraz zaburzają działanie systemu immunologicznego.
PCB's	Powstawanie związku PCB’s powstaje poprzez reakcję chloru atomowego z pierścieniami benzenu w temperaturze pomiędzy 250 °C oraz 400 °C. Głowne źródła zanieczyszczeń PCB to grupa obejmująca 209 różnych związków. PCB138, PCB153, PCB180 są najbardziej rozpowszechnione. PCB głównie wykorzystywane było w przemyśle ze względu na wyjątkową odpornośc termiczną. Np. w transformatorach oraz chłodnicach. Obecnie całkowicie zakazano jego produkcji a także używania. Wciąż jeszcze znajduje się wiele urządzeń, które ze względu na awarie i ryzyko przecieku powinny zostać zutylizowane. PCB dobrze rozpuszcza się w tłuszczu zwierzęcym. Najczęstrze zagrożenia PCB może powodować spadek wagi płodów ludzkich, zakłócenia pracy tarczycy oraz zwalniać rozwój umysłowy, zakłóca pracę układu hormonalnego oraz immunologicznego.
Kadm	Źródła zanieczyszczeń Największym źródłem zanieczyszczeń kadmem jest palenie papierosów. W przeszłości największe emisje tego pierwiastka powstawały w spalarniach oraz w przemyśle nie żelaznym. Obecnie kadm znajduje się w sałacie, szpinaku oraz rzadko w mięsie zwierząt żyjących na obszarze silnie zanieczyszczonym. Skażone jedzenie oraz dym papierosowy stanowią największe zagrożenie narażenia zdrowia organizmów żywych na kontakt z kadmem. Średnio jedna osoba dziennie pochłania 30 mikrogramów (ug) kadmu z jedzenia. Dodatkowo osoby palące absorbują  1 to 3 ug dziennie z papierosów. Średnio poziom kadmu z papierosach wynosi 1,000 to 3,000 ppb. Oddziaływanie na zdrowie Kadm może zakłócać prawidłowe funkcjonowanie łożyska u kobiet w ciąży. Może to powodować ubytek wagi płodu. Negatywnie wpływa także na pracę nerek, regeneracje kości oraz jest silnie kancerogenny. Wartości dopuszczalne Dopuszczalna wartość kadmu we krwi to 5 µg/L. W moczu dopuszczalne stężenie wynosi 2 µg/g kreatyniny. Osoby palące jedną lub więcej paczek papierosów w ciągu dnia maja zawartość kadmu we krwi równą 2 ug/l, a osoby niepalące 0.2 ug/l.
Ołów	Źródła zanieczyszczeń W przeszłości główne zanieczyszczenia ołowiem pochodziły z przemysłu nie żelaznego, samochodowego, ze spalania benzyny zawierającej ołów, z ołowianych rurociągów  transportujących wodę oraz farb ołowianych. Obecnie wiele z tych źródeł już nie istnieje, ale duże zanieczyszczenie ołowiem obserwowane jest w wodzie. Szkodliwość dla zdrowia ludzi Ekspozycja płodu oraz niemowlaków na działanie ołowiu może zachamować ich rozwój umysłowy, zdolność ruchową oraz koncentracji. Długotrwałe oddziaływanie tego pierwiastka w niewielkich dawkach na organizm ludzki może zakłócać pracę nerek oraz obniżać płodność.  Dopuszczalne stężenia Światowa Organizacja Zdrowia (WHO - World Health Organization) określiła dopuszczalną dawke ołowiu na 100 µg/L.
Pył (PM10, PM20, PM50)
CO
HCl
NOx